Szkody wyrządzane przez dziką zwierzynę mogą powodować znaczne straty dla rolników i właścicieli gruntów. Nie każda szkoda spowodowana przez zwierzęta łowne oznacza jednak automatycznie prawo do odszkodowania.
Ustawa – Prawo łowieckie określa, jakie szkody podlegają naprawieniu, za jakie szkody odpowiadają określone podmioty oraz kiedy odszkodowanie nie przysługuje.
Znajomość tych zasad ma istotne znaczenie dla skutecznego dochodzenia swoich praw.
Czym są szkody łowieckie?
Pojęciem szkód łowieckich określa się szkody, których zasady odpowiedzialności zostały uregulowane w ustawie – Prawo łowieckie.
Nie obejmują one wszystkich szkód wyrządzonych przez dzikie zwierzęta, lecz wyłącznie przypadki wskazane przez ustawodawcę.
Prawo przewiduje odszkodowanie jedynie za określone rodzaje szkód oraz tylko wtedy, gdy zostały one spowodowane przez wskazane gatunki zwierząt.
Jakie gatunki zwierząt zostały objęte ustawowym systemem odpowiedzialności odszkodowawczej?
Odpowiedzialność za szkody łowieckie dotyczy szkód wyrządzonych przez:
- dziki,
- łosie,
- jelenie,
- daniele,
- sarny.
Są to gatunki wskazane w art. 46 ustawy – Prawo łowieckie, za które ustawodawca przewidział szczególny system odpowiedzialności odszkodowawczej.
Choć ustawa zalicza szkody wyrządzone przez łosie do szkód łowieckich, to za te szkody odpowiada Skarb Państwa, a nie dzierżawca lub zarządca obwodu łowieckiego, jak w przypadku pozostałych wyżej wspomnianych zwierząt. Wynika to z odrębnych przepisów regulujących odpowiedzialność za szkody wyrządzane przez ten gatunek.
Jeżeli szkoda została spowodowana przez inne gatunki dzikich zwierząt, zastosowanie mogą mieć odrębne przepisy, jednak nie będą to klasyczne szkody łowieckie w rozumieniu Prawa łowieckiego.
Jakie rodzaje szkód podlegają odszkodowaniu?
Przepisy przewidują odpowiedzialność przede wszystkim za szkody wyrządzone:
- w uprawach rolnych,
- w płodach rolnych.
Najczęściej dotyczą one:
- zniszczenia zasiewów,
- wyjadania roślin uprawnych,
- wydeptywania plantacji,
- uszkodzenia kukurydzy, zbóż, ziemniaków czy rzepaku,
- uszkodzenia lub zniszczenia płodów rolnych.
Oceniając możliwość uzyskania odszkodowania, znaczenie ma nie tylko zakres zniszczeń, ale również ich przyczyna oraz gatunek zwierzęcia, które je spowodowało.
Szkody wyrządzone przy wykonywaniu polowania
Odpowiedzialność odszkodowawcza na podstawie Prawa łowieckiego nie ogranicza się wyłącznie do szkód wyrządzonych przez zwierzęta łowne w uprawach i płodach rolnych. Ustawa przewiduje również odpowiedzialność za szkody wyrządzone przy wykonywaniu polowania.
Chodzi o sytuacje, w których szkoda pozostaje w związku z czynnościami podejmowanymi podczas wykonywania polowania, a nie jest bezpośrednim skutkiem działalności zwierzyny. W każdym przypadku konieczne jest ustalenie, czy pomiędzy wykonywaniem polowania a powstaniem szkody istnieje związek pozwalający na przypisanie odpowiedzialności na podstawie przepisów Prawa łowieckiego.
Odpowiedzialność za tego rodzaju szkody wynika z art. 46 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1995 r. – Prawo łowieckie. Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny zarówno pod względem okoliczności powstania szkody, jak i zakresu odpowiedzialności.
Należy odróżnić szkody wyrządzone przy wykonywaniu polowania od szkód powodowanych przez zwierzęta łowne, takich jak zniszczenie upraw lub płodów rolnych przez dziki, jelenie, daniele, sarny czy łosie. Są to dwie odrębne kategorie szkód objętych odpowiedzialnością na podstawie art. 46 ust. 1 Prawa łowieckiego.
Czy każda szkoda w gospodarstwie jest szkodą łowiecką?
Nie.
W praktyce często pojawia się błędne przekonanie, że każda szkoda wyrządzona przez dzikie zwierzęta podlega rekompensacie. Tymczasem ustawa nie obejmuje wszystkich przypadków.
- Prawo łowieckie nie przewiduje odszkodowania za szkody w mieniu innym niż uprawy i płody rolne, np. za uszkodzenie ogrodzeń, budynków gospodarczych czy maszyn rolniczych.
- Szkody w sadach, plantacjach lub innych uprawach podlegają ocenie na zasadach określonych w Prawie łowieckim, jeżeli spełnione zostaną ustawowe przesłanki odpowiedzialności.
- Ustawa nie obejmuje także szkód wyrządzonych przez gatunki zwierząt w niej niewymienionych.
Nie oznacza to jednak, że poszkodowany zawsze pozostaje bez ochrony. W niektórych sytuacjach możliwe jest dochodzenie roszczeń na podstawie innych przepisów prawa.
Kiedy odszkodowanie nie przysługuje?
Katalog przypadków wyłączających odpowiedzialność został szczegółowo określony w ustawie i obejmuje również inne sytuacje niż wymienione powyżej.
Może to mieć miejsce między innymi wtedy, gdy:
- poszkodowany nie dopełni obowiązków wynikających z przepisów,
- szkoda powstała w okolicznościach wyłączających odpowiedzialność określonych w ustawie,
- uprawa została założona z naruszeniem obowiązujących zasad lub na obszarze, którego przepisy nie obejmują ochroną odszkodowawczą.
Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny, ponieważ o możliwości uzyskania odszkodowania decydują konkretne okoliczności faktyczne.
Przeczytaj artykuł: Odszkodowania łowieckie – najważniejsze informacje dla właścicieli gruntów i rolników
Jak ustalana jest wysokość odszkodowania?
Po zgłoszeniu szkody co do zasady przeprowadzane są oględziny, a następnie szacowanie ostateczne.
Oględziny służą wstępnemu ustaleniu rodzaju i zakresu szkody, natomiast podczas szacowania ostatecznego określa się jej wysokość oraz należne odszkodowanie.
W niektórych przypadkach przewidzianych w przepisach – w szczególności dotyczących szkód w płodach rolnych – oględzin się nie przeprowadza, a szkoda jest ustalana bezpośrednio podczas szacowania ostatecznego.
W jego trakcie ustala się między innymi:
- powierzchnię uszkodzonej uprawy,
- procent zniszczenia,
- przewidywany plon,
- wartość poniesionej szkody.
Na tej podstawie wyliczana jest kwota należnego odszkodowania.
Jeżeli poszkodowany nie zgadza się z dokonanym szacowaniem, może skorzystać z przewidzianych prawem środków ochrony, w tym dochodzić swoich roszczeń przed sądem.
Dlaczego prawidłowe zgłoszenie szkody jest tak ważne?
Samo wystąpienie szkody nie wystarcza do uzyskania odszkodowania. Kluczowe znaczenie ma dochowanie ustawowych terminów oraz właściwe zgłoszenie szkody odpowiedniemu podmiotowi.
Zbyt późne zawiadomienie lub brak udziału w czynnościach związanych z oględzinami może utrudnić wykazanie zakresu szkody i wysokości należnego odszkodowania
Dlatego po zauważeniu zniszczeń warto działać niezwłocznie i zadbać o odpowiednie udokumentowanie ich zakresu.
Jakie szkody podlegają odszkodowaniu łowieckiemu – podsumowanie
Odszkodowanie łowieckie przysługuje wyłącznie w przypadkach przewidzianych przez Prawo łowieckie. Obejmuje ono przede wszystkim szkody wyrządzone przez dziki, łosie, jelenie, daniele i sarny w uprawach oraz płodach rolnych.
Nie każda szkoda spowodowana przez dzikie zwierzęta będzie jednak kwalifikowana jako szkoda łowiecka. Istotne znaczenie mają zarówno gatunek zwierzęcia, rodzaj uszkodzonego mienia, jak i okoliczności powstania szkody.
Z uwagi na szczegółowe przepisy regulujące odpowiedzialność odszkodowawczą oraz procedurę szacowania szkód, w przypadku sporu warto skorzystać z pomocy profesjonalnego pełnomocnika.
Pozwala to ocenić zasadność roszczeń, zweryfikować prawidłowość przeprowadzonego szacowania i skutecznie dochodzić należnego odszkodowania.
Najczęściej zadawane pytania (Q&A)
Nie wiesz od czego zacząć? Zajrzyj do naszego FAQ – zebraliśmy tu wszystkie najważniejsze informacje dla Ciebie.
Czym są szkody łowieckie i kiedy przysługuje za nie odszkodowanie?
Szkody łowieckie to szkody, których zasady odpowiedzialności zostały określone w ustawie z dnia 13 października 1995 r. – Prawo łowieckie.
Odszkodowanie przysługuje wyłącznie w przypadkach wskazanych w przepisach, czyli gdy szkoda dotyczy określonego rodzaju mienia, została wyrządzona przez wskazane gatunki zwierząt oraz spełnione są ustawowe przesłanki odpowiedzialności.
Za szkody wyrządzone przez jakie zwierzęta przysługuje odszkodowanie łowieckie?
Odszkodowanie łowieckie może przysługiwać za szkody wyrządzone przez dziki, łosie, jelenie, daniele oraz sarny. Są to gatunki wskazane w art. 46 ustawy – Prawo łowieckie, dla których ustawodawca przewidział szczególny system odpowiedzialności odszkodowawczej.
Jakie szkody podlegają odszkodowaniu łowieckiemu?
Odszkodowanie obejmuje przede wszystkim szkody wyrządzone w uprawach rolnych oraz płodach rolnych.
Mogą dotyczyć między innymi zniszczonych zasiewów, wydeptanych plantacji, uszkodzenia kukurydzy, zbóż, ziemniaków, rzepaku oraz uszkodzenia lub zniszczenia płodów rolnych.
Czy każda szkoda wyrządzona przez dzikie zwierzęta podlega odszkodowaniu?
Nie.
Sam fakt, że szkoda została spowodowana przez dzikie zwierzę, nie oznacza automatycznie prawa do odszkodowania.
Prawo łowieckie obejmuje wyłącznie określone gatunki zwierząt oraz wskazane rodzaje szkód.
Szkody wyrządzone przez inne zwierzęta lub dotyczące innego rodzaju mienia mogą podlegać ocenie na podstawie odrębnych przepisów.
Czy za zniszczone ogrodzenie, budynek gospodarczy albo maszyny rolnicze przysługuje odszkodowanie łowieckie?
Co do zasady nie.
Prawo łowieckie przewiduje odpowiedzialność przede wszystkim za szkody wyrządzone w uprawach rolnych oraz płodach rolnych. Nie obejmuje ono automatycznie szkód w innym mieniu, takim jak ogrodzenia, budynki gospodarcze czy maszyny rolnicze.
Kto wypłaca odszkodowanie za szkody wyrządzone przez łosie?
Choć szkody wyrządzone przez łosie zostały wskazane w Prawie łowieckim, odpowiedzialność za ich naprawienie ponosi Skarb Państwa, a nie dzierżawca lub zarządca obwodu łowieckiego. Wynika to z odrębnych przepisów regulujących odpowiedzialność za szkody wyrządzane przez ten gatunek.
Jak ustalana jest wysokość odszkodowania łowieckiego?
Wysokość odszkodowania ustala się na podstawie oględzin oraz szacowania ostatecznego. W trakcie tych czynności określa się między innymi powierzchnię uszkodzonej uprawy, stopień zniszczenia, przewidywany plon oraz wartość poniesionej szkody.
W przypadkach przewidzianych w przepisach, w szczególności dotyczących niektórych szkód w płodach rolnych, szkoda może być ustalana bezpośrednio podczas szacowania ostatecznego bez wcześniejszych oględzin.
Co zrobić po zauważeniu szkody łowieckiej?
Po stwierdzeniu szkody należy niezwłocznie dokonać zgłoszenia zgodnie z obowiązującą procedurą oraz zadbać o odpowiednie udokumentowanie zniszczeń.
Terminowe zgłoszenie szkody i udział w czynnościach związanych z jej szacowaniem mają istotne znaczenie dla prawidłowego ustalenia zakresu szkody oraz wysokości należnego odszkodowania.
Dlaczego warto skonsultować spór dotyczący szkody łowieckiej z profesjonalnym pełnomocnikiem?
Przepisy dotyczące szkód łowieckich są szczegółowe i przewidują określone procedury oraz ograniczenia odpowiedzialności.
Profesjonalna pomoc prawna może ułatwić ocenę zasadności roszczenia, zweryfikowanie prawidłowości szacowania oraz skuteczne dochodzenie należnego odszkodowania.
Zapraszam do kontaktu,
Paweł Pokorski
radca prawny
📞 tel.: +48 505 691 234
✉️ kancelaria@pokorskiodszkodowania.pl
Zdjęcie: Gregory Hayes
***
Odszkodowania łowieckie – najważniejsze informacje dla właścicieli gruntów i rolników
Odszkodowania łowieckie – jak uzyskać odszkodowanie, gdy dzika zwierzyna zniszczyła Twoje uprawy?
Dzika zwierzyna może wyrządzać szkody na gruntach rolnych – zniszczenia upraw, utrata plonów czy uszkodzenie płodów rolnych – tym samym powodując straty dla właścicieli nieruchomości oraz producentów rolnych.
W takich sytuacjach poszkodowanym przysługuje prawo dochodzenia odszkodowania łowieckiego.
W niniejszym artykule wyjaśniamy, czym jest szkoda łowiecka, kto ponosi odpowiedzialność za jej naprawienie oraz jak wygląda procedura uzyskania rekompensaty [Czytaj dalej…]