Odszkodowania łowieckie – jak uzyskać odszkodowanie, gdy dzika zwierzyna zniszczyła Twoje uprawy?
Dzika zwierzyna może wyrządzać szkody na gruntach rolnych – zniszczenia upraw, utrata plonów czy uszkodzenie płodów rolnych – tym samym powodując straty dla właścicieli nieruchomości oraz producentów rolnych.
W takich sytuacjach poszkodowanym przysługuje prawo dochodzenia odszkodowania łowieckiego.
W niniejszym artykule wyjaśniamy, czym jest szkoda łowiecka, kto ponosi odpowiedzialność za jej naprawienie oraz jak wygląda procedura uzyskania rekompensaty.
Czym są odszkodowania łowieckie?
Odszkodowania łowieckie są świadczeniami mającymi na celu naprawienie szkód wyrządzonych przez określone gatunki zwierząt łownych.
Zasady ich przyznawania reguluje przede wszystkim ustawa Prawo łowieckie, która określa zakres odpowiedzialności podmiotów zobowiązanych do naprawienia szkody, a także procedurę dochodzenia roszczeń.
Czym jest szkoda łowiecka?
Szkoda łowiecka to uszczerbek majątkowy powstały wskutek działalności zwierząt, za które odpowiedzialność przewidują przepisy Prawa łowieckiego.
Najczęściej polega ona na zniszczeniu upraw lub płodów rolnych, prowadzącym do zmniejszenia przewidywanego plonu albo całkowitej utraty jego wartości.
Kiedy można domagać się odszkodowania?
Odszkodowania można dochodzić w przypadku szkód wyrządzonych przez gatunki zwierząt wskazane w art. 46 ust. 1 Prawa łowieckiego, tj.:
- dziki,
- łosie,
- jelenie,
- daniele,
- sarny,
jeżeli szkody zostały wyrządzone:
- w uprawach rolnych lub płodach rolnych,
- przy wykonywaniu polowania.
Jest to katalog zamknięty. Oznacza to, że szkody spowodowane przez inne gatunki zwierząt, takie jak bobry, wilki, żubry czy ptaki, nie stanowią szkód łowieckich w rozumieniu Prawa łowieckiego.
Nie oznacza to jednak, że poszkodowany jest pozbawiony ochrony prawnej. W przypadku niektórych gatunków objętych ochroną gatunkową, w szczególności bobrów, wilków, rysi, niedźwiedzi i żubrów, odszkodowanie może przysługiwać od Skarbu Państwa na podstawie przepisów ustawy o ochronie przyrody.
Warunkiem skutecznego dochodzenia roszczeń jest również terminowe zgłoszenie szkody oraz umożliwienie przeprowadzenia oględzin i jej oszacowania.
Kto odpowiada za szkody wyrządzone przez zwierzynę?
Zakres odpowiedzialności za szkody łowieckie zależy przede wszystkim od gatunku zwierzęcia, które spowodowało szkodę (o czym pisaliśmy powyżej), oraz miejsca jej powstania.
Koła łowieckie i zarządcy obwodów łowieckich
Szkody wyrządzone przez dziki, jelenie, daniele i sarny odpowiadają dzierżawcy lub zarządcy obwodów łowieckich.
W praktyce najczęściej są to koła łowieckie, które przeprowadzają procedurę szacowania szkody i wypłacają należne odszkodowanie.
Odpowiedzialność obejmuje szkody powstałe zarówno w uprawach, jak i w płodach rolnych.
Odpowiedzialność Skarbu Państwa – w wybranych przypadkach
Skarb Państwa odpowiada przede wszystkim za szkody wyrządzone przez łosie. Odpowiedzialność ta może również wystąpić w szczególnych przypadkach przewidzianych przez przepisy, m.in. na terenach wyłączonych z obwodów łowieckich.
Jakie szkody podlegają naprawieniu?
Nie każda szkoda wyrządzona przez dziką zwierzynę podlega rekompensacie. Odszkodowanie przysługuje wyłącznie w zakresie określonym przez ustawodawcę.
Szkody w uprawach rolnych
Najczęściej występują szkody polegające na niszczeniu zasiewów i upraw przez zwierzęta łowne. Dotyczą one między innymi zbóż, kukurydzy, rzepaku, ziemniaków oraz innych roślin uprawnych.
Odszkodowanie obejmuje rzeczywistą wartość strat wynikających ze zmniejszenia plonów lub całkowitego zniszczenia uprawy.
Szkody w płodach rolnych
Naprawieniu podlegają również szkody wyrządzone w zebranych i przechowywanych płodach rolnych. Dotyczy to sytuacji, gdy zwierzęta uszkodzą lub zniszczą plony przed ich sprzedażą albo wykorzystaniem.
Wysokość odszkodowania ustalana jest na podstawie wartości utraconych płodów rolnych.
Jak wygląda procedura uzyskania odszkodowania łowieckiego?
Skuteczne dochodzenie odszkodowania wymaga zachowania procedury przewidzianej przez przepisy prawa.
Zgłoszenie szkody
Pierwszym krokiem jest niezwłoczne zgłoszenie szkody do właściwego dzierżawcy lub zarządcy obwodu łowieckiego. W zgłoszeniu należy wskazać miejsce wystąpienia szkody, rodzaj uprawy oraz zakres zniszczeń.
Należy pamiętać o terminach:
- 3 dni od stwierdzenia szkody – w przypadku szkód w uprawach rolnych,
- 14 dni od powstania szkody – w przypadku szkód w sadach.
Niedochowanie tych terminów może utrudnić lub uniemożliwić skuteczne dochodzenie odszkodowania.
Szacowanie szkody
Po zgłoszeniu szkody przeprowadzane są oględziny oraz szacowanie strat. Oględziny powinny nastąpić w terminie 7 dni od dnia otrzymania zgłoszenia.
Ich celem jest ustalenie rodzaju uszkodzeń, powierzchni objętej szkodą oraz wysokości poniesionych strat. Poszkodowany powinien uczestniczyć w tych czynnościach i zgłaszać wszelkie uwagi do sporządzanej dokumentacji.
Wypłata odszkodowania
Po zakończeniu procedury szacowania ustalana jest wysokość należnego odszkodowania.
Odszkodowanie wypłacane jest ze środków dzierżawcy albo zarządcy obwodu łowieckiego w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji ustalającej wysokość odszkodowania.
Jeżeli poszkodowany nie zgadza się z ustaloną kwotą, może podjąć dalsze kroki prawne w celu dochodzenia pełnej rekompensaty.
Co zrobić, gdy wysokość odszkodowania jest zbyt niska?
W praktyce spory dotyczące wysokości szkody należą do najczęstszych problemów związanych z odszkodowaniami łowieckimi.
Zastrzeżenia do ustaleń dotyczących szkody
Poszkodowany ma prawo zgłaszać zastrzeżenia dotyczące sposobu przeprowadzenia oględzin, metodologii szacowania szkody czy przyjętych założeń dotyczących wielkości plonów.
Warto zadbać o odpowiednie zabezpieczenie materiału dowodowego, w szczególności dokumentacji fotograficznej, nagrań oraz dokumentów potwierdzających wysokość poniesionych strat.
Dochodzenie roszczeń przed sądem
Jeżeli strony nie osiągną porozumienia, właściciel gruntu lub rolnik może skierować sprawę na drogę sądową. W toku postępowania sądowego wysokość szkody może zostać zweryfikowana przez niezależnych biegłych.
Profesjonalna pomoc prawna często zwiększa szanse na uzyskanie pełnego odszkodowania.
Najczęstsze problemy związane z odszkodowaniami łowieckimi
Dochodzenie odszkodowania łowieckiego wiąże się niejednokrotnie z trudnościami praktycznymi.
Spory dotyczące wysokości szkody
Najczęściej dotyczą rozbieżności pomiędzy oceną szkody dokonaną przez rolnika a ustaleniami podmiotu odpowiedzialnego za wypłatę odszkodowania. Wątpliwości budzi również sposób określania przewidywanego plonu i wartości poniesionych strat.
Opóźnienia w wypłacie odszkodowania
W praktyce zdarzają się przypadki przewlekłego prowadzenia postępowania lub opóźnień w wypłacie należnych świadczeń. W takich sytuacjach warto monitorować przebieg sprawy i podejmować odpowiednie działania prawne.
Odmowa uznania szkody
Zdarza się również, że podmiot odpowiedzialny kwestionuje sam fakt wystąpienia szkody lub wskazuje, że została ona wyrządzona przez gatunek zwierząt nieobjęty odpowiedzialnością wynikającą z Prawa łowieckiego.
W takich przypadkach kluczowe znaczenie ma właściwe zabezpieczenie dowodów.
Pomoc prawna w sprawach o odszkodowania łowieckie
Sprawy dotyczące odszkodowań łowieckich wymagają znajomości przepisów prawa, procedur związanych z szacowaniem szkód oraz zasad dochodzenia roszczeń.
Pomoc radcy prawnego jest szczególnie cenna w przypadku sporów dotyczących wysokości odszkodowania, odmowy jego wypłaty lub konieczności prowadzenia postępowania sądowego.
Prawnik może wspierać poszkodowanego na każdym etapie sprawy – od analizy dokumentacji i zgłoszenia szkody po reprezentację przed sądem.
Odszkodowania łowieckie – podsumowanie
Szkody wyrządzone przez dziką zwierzynę mogą prowadzić do poważnych strat finansowych w gospodarstwach rolnych.
W wielu przypadkach właściciele gruntów oraz producenci rolni mają jednak możliwość uzyskania odszkodowania, pod warunkiem spełnienia wymogów przewidzianych przez Prawo łowieckie.
Kluczowe znaczenie ma szybkie zgłoszenie szkody, prawidłowe przeprowadzenie procedury jej szacowania oraz zgromadzenie dokumentacji potwierdzającej rozmiar poniesionych strat.
W sytuacji, gdy wysokość przyznanego odszkodowania jest zaniżona lub dochodzi do odmowy jego wypłaty, poszkodowany może dochodzić swoich praw na drodze sądowej.
Ze względu na złożoność przepisów i częste spory dotyczące wysokości szkody, warto skorzystać z pomocy radcy prawnego, który pomoże skutecznie zabezpieczyć interesy poszkodowanego i uzyskać należną rekompensatę.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Nie wiesz od czego zacząć? Zajrzyj do naszego FAQ – zebraliśmy tu wszystkie najważniejsze informacje dotyczące odszkodowań łowieckich.
Kto wypłaca odszkodowanie za szkody łowieckie?
Odszkodowanie za szkody łowieckie wypłaca dzierżawca lub zarządca obwodu łowieckiego, najczęściej koło łowieckie.
W niektórych przypadkach odpowiedzialność ponosi Skarb Państwa.
Jakie zwierzęta powodują szkody objęte odszkodowaniem?
Przepisy przewidują odpowiedzialność za szkody wyrządzone przez:
- dziki,
- łosie,
- jelenie,
- daniele
- sarny.
Czy można odwołać się od wyceny szkody?
Tak. Poszkodowany może zgłaszać zastrzeżenia do ustaleń dotyczących wyceny szkody, a w przypadku braku porozumienia dochodzić swoich roszczeń przed sądem.
Ile trwa uzyskanie odszkodowania?
Czas uzyskania odszkodowania zależy od okoliczności konkretnej sprawy, terminów przeprowadzenia oględzin oraz ewentualnych sporów dotyczących wysokości szkody:
- Możemy szacować, że proces zgłoszenia i oględzin może potrwać do około dwóch tygodni.
- Etap szacowania i ustalenie odszkodowania może zająć do kilku tygodni.
- Wypłata odszkodowania powinna wynieść do 30 dni od dnia doręczenia dokumentu (ustaleń/rozliczenia szkody) przez podmiot odpowiedzialny.
W przypadku postępowania sądowego proces może ulec znacznemu, nawet powyżej roku.
Zapraszam do kontaktu,
Paweł Pokorski
radca prawny
📞 tel.: +48 505 691 234
✉️ kancelaria@pokorskiodszkodowania.pl
Zdjęcia: Doğan Alpaslan Demir, Matej Bizjak, Péter Kövesi, Teun, Gábor Jambrik
***