Szkody wyrządzone przez dziką zwierzynę mogą oznaczać dla rolnika poważne straty finansowe. Zniszczone uprawy, uszkodzone łąki czy obniżony plon nie zawsze zostają prawidłowo uwzględnione podczas szacowania szkody. Jeżeli ustalona wysokość odszkodowania jest zbyt niska albo przebieg oględzin budzi zastrzeżenia, poszkodowany może skorzystać z przewidzianej prawem procedury odwoławczej.
Najważniejsze: na wniesienie odwołania od protokołu oględzin lub szacowania ostatecznego co do zasady przysługuje 7 dni od dnia jego podpisania.
Nie warto odkładać przygotowania odwołania na ostatnią chwilę. Należy sprawdzić, którego protokołu dotyczy sprawa, kiedy został podpisany i jakie ustalenia wymagają zakwestionowania.
Poniżej wyjaśniamy, jak przebiega procedura, jakie dokumenty warto zgromadzić, co może być podstawą odwołania i kiedy można skierować sprawę do sądu.

Kiedy przysługuje odwołanie od wyceny szkody łowieckiej?
Podstawowe zasady odpowiedzialności za szkody łowieckie reguluje ustawa z 13 października 1995 r. – Prawo łowieckie, w szczególności art. 46–46e.
Odwołanie może dotyczyć nieprawidłowości związanych z oględzinami szkody lub jej szacowaniem ostatecznym. W praktyce zastrzeżenia mogą odnosić się między innymi do:
- nieprawidłowo ustalonej powierzchni zniszczonej uprawy;
- pominięcia części uszkodzonego pola;
- błędnego oszacowania procentu zniszczenia roślin;
- niewłaściwego ustalenia przewidywanego lub rzeczywistego plonu;
- pominięcia określonych składników kalkulacji odszkodowania;
- nieuwzględnienia istotnych okoliczności wpływających na wysokość szkody;
- nieprawidłowości w przebiegu oględzin lub w treści protokołu.
Samo niezadowolenie z zaproponowanej kwoty nie zastępuje uzasadnienia odwołania. Najlepiej wskazać konkretne ustalenie, które jest kwestionowane, wyjaśnić, dlaczego jest nieprawidłowe, i przedstawić dowody potwierdzające stanowisko poszkodowanego.
Jaki jest termin na wniesienie odwołania?
Zgodnie z art. 46d ust. 1 Prawa łowieckiego odwołanie wnosi się do nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkody, w terminie 7 dni od dnia podpisania właściwego protokołu.
Chodzi o protokół, o którym mowa w art. 46a ust. 4 albo art. 46c ust. 5 ustawy, czyli odpowiednio protokół oględzin lub szacowania ostatecznego.
Przed przygotowaniem odwołania należy ustalić:
- Jakiego rodzaju protokół sporządzono.
- Kiedy został podpisany.
- Które ustalenia protokołu są kwestionowane.
- Do którego organu należy skierować odwołanie.
Co do zasady adresatem jest właściwy miejscowo nadleśniczy. W szczególnych sytuacjach określonych w art. 46f Prawa łowieckiego właściwy może być dyrektor regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych.
Ważne: nie należy automatycznie liczyć terminu od dnia otrzymania protokołu ani od dnia, w którym poszkodowany uznał wycenę za zaniżoną. Ustawa wiąże siedmiodniowy termin z dniem podpisania protokołu. W razie wątpliwości co do sposobu obliczenia terminu należy niezwłocznie przeanalizować dokumenty i okoliczności konkretnej sprawy.
Jak przygotować odwołanie?
Dobrze przygotowane odwołanie powinno być konkretne, rzeczowe i oparte na możliwych do zweryfikowania danych. Warto unikać ogólnych stwierdzeń, takich jak „odszkodowanie jest za niskie”, bez wyjaśnienia, z czego wynikają zastrzeżenia.
Przy sporządzaniu pisma warto uwzględnić następujące elementy.
Oznaczenie sprawy
Należy wskazać dane poszkodowanego, miejsce wystąpienia szkody, oznaczenie protokołu i datę jego podpisania. Warto również podać informacje umożliwiające jednoznaczną identyfikację uszkodzonej uprawy, np. numer działki ewidencyjnej i jej położenie.
Konkretne zarzuty
Trzeba wyjaśnić, które ustalenia są kwestionowane. Może chodzić np. o powierzchnię uszkodzonej uprawy, stopień zniszczenia roślin, przyjęty plon lub dane wykorzystane do wyliczenia szkody.
Uzasadnienie
Każdy zarzut warto poprzeć wyjaśnieniem, dlaczego dane ustalenie jest nieprawidłowe. Jeżeli poszkodowany kwestionuje powierzchnię uszkodzonej uprawy, powinien wskazać, jaką powierzchnię uważa za prawidłową i na jakich danych opiera swoje stanowisko.
Dowody
Do odwołania warto dołączyć lub wskazać dostępne materiały potwierdzające rozmiar szkody. Mogą to być fotografie, dokumentacja uprawy, mapy i pomiary pola, dane dotyczące plonów czy inne dokumenty związane z prowadzoną produkcją rolną. Przydatność konkretnego dowodu zależy od rodzaju zarzutu.
Wniosek o ponowną weryfikację
Na końcu należy jasno wskazać, jakie kwestie powinny zostać ponownie sprawdzone podczas czynności przeprowadzanych w związku z odwołaniem.
Nie w każdej sprawie da się już na tym etapie wiarygodnie określić ostateczną wysokość należnego odszkodowania. Ważne jest jednak, aby możliwie precyzyjnie wskazać, na czym polega błąd i jakie okoliczności wymagają ponownego ustalenia.
Co przygotować przed wniesieniem odwołania?
Przed wniesieniem odwołania warto zgromadzić dokumenty i informacje, które pozwolą precyzyjnie wskazać, dlaczego ustalenia dotyczące szkody mogą być nieprawidłowe.
W szczególności warto:
- Sprawdzić termin odwołania – co do zasady wynosi on 7 dni od dnia podpisania właściwego protokołu.
- Zachować protokół i dokumentację sprawy – w tym zgłoszenie szkody, korespondencję oraz dokumenty sporządzone podczas oględzin i szacowania.
- Udokumentować rozmiar szkody – pomocne mogą być zdjęcia, pomiary powierzchni uszkodzeń, mapy pola i inne materiały pokazujące stan uprawy.
- Wskazać konkretne zastrzeżenia – np. dotyczące powierzchni zniszczeń, stopnia uszkodzenia uprawy lub przyjętych danych do szacowania.
- Uzasadnić swoje stanowisko – wyjaśnić, które ustalenia budzą wątpliwości i jakie dowody mogą je potwierdzać.
- Zachować dowód wniesienia odwołania – tak aby można było wykazać, kiedy pismo zostało złożone lub doręczone.
Dokumentacja powinna być uporządkowana i opisana. Warto zapisać datę wykonania zdjęć, lokalizację oraz to, jaką okoliczność dane zdjęcie ma potwierdzać. Nie każdy rachunek lub wydatek automatycznie wpływa na wysokość odszkodowania — znaczenie dowodu zależy od ustawowych zasad szacowania szkody.
Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny. Jeżeli dotyczy znacznej kwoty, skomplikowanego szacowania lub terminu, który wkrótce upływa, warto niezwłocznie skonsultować dokumentację z prawnikiem.
Co dzieje się po wniesieniu odwołania?
Zgodnie z art. 46d Prawa łowieckiego odwołanie rozpatruje właściwy nadleśniczy lub jego przedstawiciel.
W celu rozpatrzenia odwołania przeprowadza się odpowiednio oględziny albo szacowanie ostateczne. Czynności te powinny zostać wykonane niezwłocznie, nie później niż w terminie 7 dni od otrzymania odwołania.
Ustawa przewiduje również obowiązek zawiadomienia o terminie tych czynności nie później niż przed upływem 3 dni od otrzymania odwołania. Zawiadomienie dotyczy osób wskazanych w art. 46d ust. 6, a w określonych sytuacjach także przedstawiciela właściwej izby rolniczej.
Po przeprowadzeniu czynności sporządzany jest protokół. Powinien on dokumentować istotne ustalenia, z wyłączeniem informacji o wysokości odszkodowania. Warto dokładnie zapoznać się z jego treścią i dopilnować, by istotne zastrzeżenia nie zostały pominięte.
Szczegółowe zasady zgłaszania szkody, zawiadamiania uczestników i dokumentowania czynności określa również rozporządzenie Ministra Środowiska z 16 kwietnia 2019 r. w sprawie szacowania szkód łowieckich.
Przeczytaj także:
- Kto płaci za szkody łowieckie i dlaczego? Koła łowieckie vs Skarb Państwa
- Jakie szkody podlegają odszkodowaniu łowieckiemu?
- Zwierzyna łowna a szkody – kiedy przysługuje odszkodowanie?
- Zgłoszenie szkody łowieckiej – jak zrobić to poprawnie krok po kroku
- Oględziny szkody łowieckiej – co robi komisja i jak się przygotować
- Szacowanie szkody łowieckiej – jak liczy się odszkodowanie?
- Ostateczne szacowanie szkody – kluczowy etap sporu.
- Spór z kołem łowieckim – jak wygląda w praktyce?
- Pozew o odszkodowanie łowieckie – kiedy warto i jak go przygotować.
Kiedy ustalana jest wysokość odszkodowania?
Po zakończeniu procedury nadleśniczy ustala wysokość odszkodowania w drodze decyzji, biorąc pod uwagę ustalenia zawarte w odpowiednich protokołach. Wynika to z art. 46e ust. 1 Prawa łowieckiego.
Decyzja powinna zostać wydana w terminie 14 dni od dnia otrzymania protokołów, o których mowa w tym przepisie. Opinia przedstawiciela izby rolniczej, jeżeli została sporządzona, nie jest dla nadleśniczego wiążąca.
Odszkodowanie wypłaca dzierżawca albo zarządca obwodu łowieckiego, co do zasady w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji. Inna reguła dotyczy sytuacji, w której od protokołu szacowania ostatecznego nie wniesiono odwołania: zgodnie z art. 46c ust. 8 wypłata następuje w terminie 30 dni od sporządzenia tego protokołu.
To rozróżnienie jest istotne — termin wypłaty zależy od tego, na jakim etapie zakończyła się sprawa.
Co zrobić, jeżeli decyzja nadleśniczego nadal jest niekorzystna?
Zgodnie z art. 46e ust. 4 Prawa łowieckiego właściciel albo posiadacz gruntów rolnych, a także dzierżawca lub zarządca obwodu łowieckiego niezadowolony z decyzji może wnieść powództwo do sądu właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkody.
Termin na wniesienie powództwa wynosi 3 miesiące od dnia doręczenia decyzji.
Na tym etapie trzeba przeanalizować nie tylko samą decyzję, lecz także protokoły, zebrane dowody, przebieg wcześniejszych czynności i podstawę wyliczenia odszkodowania. W zależności od sprawy może być potrzebne przedstawienie dodatkowych dowodów, a także wnioskowanie o opinię biegłego.
Nie należy utożsamiać tego powództwa z administracyjnym odwołaniem od decyzji. Ustawa przewiduje w tym przypadku drogę sądową. Ponieważ termin jest ograniczony, dokumentację i argumentację warto przygotować odpowiednio wcześnie.
Co wynika z orzecznictwa Sądu Najwyższego?
Orzecznictwo Sądu Najwyższego pomaga wyjaśnić, jak stosować przepisy dotyczące dochodzenia odszkodowań za szkody łowieckie. Poszczególne uchwały odnoszą się jednak do określonych problemów prawnych i nie powinny być interpretowane szerzej, niż wynika to z ich tez.
Uchwała z 6 lipca 2021 r., sygn. III CZP 48/20
Uchwała dotyczyła możliwości dochodzenia roszczeń w sytuacji, gdy przy szacowaniu szkody nie dochowano obowiązków ustawowych, w tym obowiązków związanych ze sporządzeniem protokołu.
Znaczenie praktyczne: nieprawidłowości w przebiegu szacowania nie powinny być automatycznie traktowane jako zamknięcie drogi do sądu. Oceniając konkretną sprawę, trzeba jednak sprawdzić, jakie czynności przeprowadzono, jakie dokumenty sporządzono i jaki etap procedury został osiągnięty.
Uchwała z 29 kwietnia 2022 r., sygn. III CZP 62/22
Sąd Najwyższy przyjął, że w sprawie o zapłatę odszkodowania za szkodę łowiecką od dzierżawcy albo zarządcy obwodu łowieckiego sąd jest związany decyzją nadleśniczego ustalającą wysokość odszkodowania, jeżeli decyzja ta nie została zaskarżona w terminie przewidzianym w art. 46e ust. 4 Prawa łowieckiego.
Znaczenie praktyczne: uchwała podkreśla wagę zachowania trzymiesięcznego terminu do wniesienia powództwa. Nie należy jednak przedstawiać jej jako uniwersalnej odpowiedzi na każdy możliwy spór dotyczący szkód łowieckich — jej tezę trzeba odnosić do sytuacji prawnej objętej rozstrzygnięciem.
Uchwała z 20 września 2023 r., sygn. III CZP 73/22
Uchwała dotyczyła drogi sądowej w sprawie o naprawienie szkody łowieckiej, w tym sytuacji, w której od protokołu szacowania ostatecznego nie wniesiono odwołania.
Znaczenie praktyczne: przed podjęciem decyzji o skierowaniu sprawy do sądu należy ustalić, czy sprawa zakończyła się na etapie protokołu, czy została wydana decyzja nadleśniczego, oraz jakie znaczenie mają dokumenty sporządzone w danym postępowaniu. Nie należy zakładać, że sam protokół przesądza automatycznie o prawdziwości wszystkich zawartych w nim ustaleń.
Orzeczenia należy czytać z uwzględnieniem ich konkretnych tez, stanu prawnego i okoliczności sprawy. Samo przywołanie sygnatury nie zastępuje analizy prawnej konkretnego przypadku.
Kiedy odszkodowanie może nie przysługiwać?
Prawo łowieckie przewiduje sytuacje, w których odszkodowanie za szkody łowieckie nie przysługuje. Zgodnie z art. 48 ustawy dotyczy to między innymi przypadków, gdy:
- szkody dotyczą osób, którym przydzielono grunty stanowiące własność Skarbu Państwa jako deputaty rolne na gruntach leśnych;
- poszkodowany nie dokonał zbioru uszkodzonych upraw lub płodów w terminie określonym w ustawie;
- poszkodowany odmówił zgody na wykonanie określonych działań zapobiegawczych, z uwzględnieniem ustawowych wyjątków;
- wartość szkody nie przekracza równowartości 100 kg żyta w przeliczeniu na jeden hektar;
- szkody dotyczą płodów rolnych zgromadzonych w stertach, stogach lub kopcach, w bezpośrednim sąsiedztwie lasu;
- uprawy zostały założone z rażącym naruszeniem zasad agrotechnicznych;
- zachodzą szczególne okoliczności związane ze złożeniem oświadczenia o zakazie wykonywania polowania na danej nieruchomości, określone w art. 48 pkt 7 w związku z art. 27b ustawy.
To zestawienie ma charakter skrótowy. Przed uznaniem, że odszkodowanie nie przysługuje, trzeba sprawdzić dokładne brzmienie właściwego przepisu i wszystkie przewidziane w nim wyjątki. Przykładowo ustawa zastrzega sytuacje, w których szkoda powstała podczas polowania albo wystąpiłaby niezależnie od odmowy zastosowania działań zapobiegawczych.
Jak zwiększyć szanse na prawidłowe ustalenie odszkodowania?
Najważniejsze jest szybkie działanie i rzetelne udokumentowanie szkody. W praktyce warto:
- Zachować kopie zgłoszenia szkody, protokołów i korespondencji.
- Sprawdzić datę podpisania protokołu i pilnować siedmiodniowego terminu na odwołanie.
- Sformułować konkretne zarzuty wobec ustaleń szacowania.
- Zgromadzić dokumentację fotograficzną, pomiary i dokumenty dotyczące upraw.
- Uważnie sprawdzić protokół sporządzony po czynnościach odwoławczych.
- Po otrzymaniu decyzji odnotować termin trzech miesięcy na ewentualne wniesienie powództwa.
Jeżeli spór dotyczy znacznej kwoty, trudnego oszacowania plonu albo skomplikowanych okoliczności faktycznych, warto rozważyć konsultację z prawnikiem. Analiza dokumentacji na wczesnym etapie może pomóc uporządkować zarzuty i uniknąć przeoczenia istotnego terminu.
Jak odwołać się od wyceny szkody łowieckiej — podsumowanie
Zakwestionowanie wyceny szkody łowieckiej wymaga przede wszystkim pilnowania terminów, precyzyjnego wskazania nieprawidłowości i zgromadzenia dowodów. Odwołanie od protokołu wnosi się co do zasady w ciągu 7 dni od jego podpisania, natomiast powództwo przeciwko niekorzystnej decyzji nadleśniczego można wnieść w terminie 3 miesięcy od jej doręczenia.
Nie wystarczy samo przekonanie, że odszkodowanie jest zbyt niskie. Istotne jest wykazanie, które ustalenia są błędne, dlaczego wymagają weryfikacji i jakie materiały potwierdzają stanowisko poszkodowanego. Właściwe przygotowanie dokumentacji może mieć istotne znaczenie dla skutecznego dochodzenia roszczeń.
Zapraszam do kontaktu,
Paweł Pokorski
radca prawny
tel.: +48 505 691 234
kancelaria@pokorskiodszkodowania.pl
Zdjęcie: Yulian Alexeyev z Unsplash
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w indywidualnej sprawie. Właściwy sposób działania zależy od dokumentów, przebiegu szacowania, dat i okoliczności konkretnego przypadku.
***
Odszkodowania łowieckie – najważniejsze informacje dla właścicieli gruntów i rolników
Odszkodowania łowieckie – jak uzyskać odszkodowanie, gdy dzika zwierzyna zniszczyła Twoje uprawy?
Dzika zwierzyna może wyrządzać szkody na gruntach rolnych – zniszczenia upraw, utrata plonów czy uszkodzenie płodów rolnych – tym samym powodując straty dla właścicieli nieruchomości oraz producentów rolnych.
W takich sytuacjach poszkodowanym przysługuje prawo dochodzenia odszkodowania łowieckiego.
W niniejszym artykule wyjaśniamy, czym jest szkoda łowiecka, kto ponosi odpowiedzialność za jej naprawienie oraz jak wygląda procedura uzyskania rekompensaty [Czytaj dalej…]



